EkoYapı Dergisi - Ekolojik Yapılar ve Yerleşim Dergisi

İnsan Sağlığı, Çevre ve Ekonomi İçin: Gün Işığı

FORM SUNVIA Sponsorluğunda Hazırlanmıştır

Konut ve ofisler başta olmak üzere tüm kapalı alanlarda dikkat edilecekler listesinin en başında gelen gün ışığı, beynimiz tarafından salgılanan mutluluk hormonu serotonine kadar birçok olumlu sonucu destekliyor. Hal böyle olunca güneş ışığı enerjisini toplamak, saklamak ve aydınlatma amacıyla kullanmak tarih boyunca akılları meşgul eden bir soru olarak karşımıza çıkıyor.

Güneş yeryüzündeki tüm canlıların en temel ihtiyacı. Öyle ki, o olmadan yaklaşık 8 milyar insanın üzerinde yaşadığı gezegenimiz bile 5 dakika hayatta kalamaz. Bu derece hayati önemi olan güneş ışığının faydaları da saymakla bitmiyor. Sağlığımızı ve psikolojimizi yakından etkileyen güneş ışığı aynı zamanda yaşam alanlarımızın da baş aktörü. Yapılan araştırmalara göre güneş ışığı, sağladığı D vitamini sayesinde kapalı mekânlardaki kişilere daha canlı ve mutlu hissettiriyor. Konut ve ofisler başta olmak üzere tüm kapalı alanlarda dikkat edilecekler listesinin en başında gelen gün ışığı beynimiz tarafından salgılanan mutluluk hormonu serotonine kadar birçok olumlu sonucu destekliyor. Hal böyle olunca güneş ışığı enerjisini toplamak, saklamak ve aydınlatma amacıyla kullanmak tarih boyunca uzun zamandır akılları meşgul eden bir soru olarak karşımıza çıkıyor. Bir yandan enerjide en temiz ve sürdürülebilir alternatif kaynak olarak ön plana çıkan güneş, dünyanın birçok yerinde çeşitli yöntemlerde bir enerji ve aydınlatma kaynağı olarak kullanılıyor.

Gelecek nesiller ve dünyamız için artık kritik derecede öneme sahip olan sürdürülebilirlik kavramı, özellikle enerji kaynaklarının bilinçli kullanılması gerekliliğini ve yenilenebilir enerji kaynaklarının hayatımızdaki rolünü giderek arttırıyor. 

Sürdürülebilir kaynak kullanımının en önemli adımlarından biri de kuşkusuz enerji verimliliğine bağlı olarak tüketimlerin azaltılması. Gerçekleştirilen çeşitli araştırmaların sonucunda toplam enerji tüketiminin büyük bir bölümünü aydınlatmalar oluşturuyor. Aydınlatmaların neden olduğu tüketim oranının; konutlarda %28, servis sektöründe %48, endüstride %16 ve dış ortamda %8 olduğu varsayılıyor. Dolayısıyla yapıların iç mekânlarında son teknoloji, gelişmiş ‘Gün Işığı Aydınlatma Sistemleri’nin kullanılması enerji tüketimine ciddi katkılar sağlamakla birlikte insan sağlığı, çevre ve ekonomi üzerindeki olumlu etkileriyle de dikkat çekiyor.  

Avustralya’da 1980’li yıllarda keşfedilen gün ışığı aydınlatma sistemleri bugün dünya üzerinde Kuzey Amerika, Avrupa ve Japonya başta olmak üzere, bulunduğu konum gereği uzun  sürelerde güneş ışığı alan diğer ülkelerde de büyük ilgi görüyor. Ülkemizde ise son yıllarda yükselişe geçen güneş ışığı aydınlatma sistemleri artık birçok işletme, kamu kurum ve kuruluşu tarafından tercih ediliyor.

Sistemin çalışma prensibini ise genel olarak; gün doğumundan gün batımına kadar bir ışık kaynağı olan güneşten yararlanarak yapay aydınlatma ihtiyacının minimuma indirgenmesi ve bu sayede enerji verimliliğinin sağlanması şeklinde özetleyebiliriz. 

Enerji tasarrufu ve yüksek enerji   verimliliği ile daha güzel bir dünya 

Gün ışığı ile doğal aydınlatma, günün aydınlık olduğu saatlerde güneş olmasa bile aydınlatmaya katkı sağlıyor. Bu da yapay aydınlatmaların günde ortalama 6-10 saat arasında kapalı olması anlamına geliyor. Örnek vermek gerekirse; 40 watt gücünde 30 ampulün gün içerisinde 8 saat kullanıldığı bir mekânda gün ışığı ile doğal aydınlatma uygulanırsa günde toplam 9,6 kW, ayda 288 kW ve yılda toplam 3.456 kW enerji tüketimi engellenebiliyor. 

Avrupa’da uygulanan ve yakın zamanda ülkemizde de uygulamaya alınacak olan CO₂ ticareti gibi bu salınımları kontrol amaçlı önlemler ön plana çıkıyor. CO₂ ticareti, bir işletme emisyon hakkı olan miktardan daha az emisyon yaptığında aradaki farkı kredilendirip, hakkından daha fazla emisyon yapan diğer bir işletmeye ya da devlete satabiliyor. Avrupa’da 1 ton CO₂ 1 kredi ve bedel olarak 24 Euro olarak ücretlendiriliyor. Bu ve bunun gibi sistemlerle aydınlatmalarda yapılacak enerji tasarrufu, aynı zamanda CO₂ emisyonunda da önemli bir düşüş sağlıyor. 

Gün ışığı doğal aydınlatma mekân ısılarını da koruyor 

Yapay aydınlatma armatürleri, kullanıldığı ortamda ısı yüküne neden oluyor. Dolayısıyla kapalı mekânlarda oluşan ısı yükleri nedeniyle önemli bir soğutma ihtiyacı da doğmuş oluyor. Bir zincir gibi birbirine bağlı olan bu döngü nedeniyle aşırı ısınan mekânda verimli bir çalışma sağlayabilmek için soğutma ihtiyaçlarından kaynaklı enerji sarfiyatı ortaya çıkıyor. Doğal aydınlatma gibi soğuk aydınlatma sistemlerinin bulunduğu ortamlarda ısı yükü oluşmuyor. Bu da soğutma sistemlerinin daha az çalışarak daha çok enerji tasarrufu sağlanmasına yardımcı oluyor. 

İnsanların fiziksel sağlıklarını korur, psikolojilerini de olumlu yönde etkiler 

Fizyoloji ve psikoloji üzerinde doğrudan etkisi bulunan en önemli etmenlerden biri de gün ışığı. Sabahları yüze vuran sağlık dolu bu ışıkla gün başlıyor. Dünyaya gelinen andan itibaren belirli oranda vücuda alınması gereken güneş ışığının faydaları saymakla bitmiyor. Güneş ışıkları; kemik erimesi, obezite, depresyon, kanser ve diyabet gibi birçok hastalığı önlemede büyük rol oynuyor. Fiziksel faydalarının yanı sıra psikoloji üzerinde de birçok olumlu etkisi bulunan gün ışığı; sağladığı D vitamini sayesinde depresyon başta olmak üzere birçok psikolojik rahatsızlıkları engelliyor, beyinde mutluluk hormonu olarak da bilinen serotonin salgılanmasına yardımcı oluyor. 

Yüksek performanslı çalışma alanları 

Gün ışığının insan psikolojisi üzerindeki olumlu etkileri gereğince doğal aydınlatma sistemlerinin kullanıldığı mekânlarda çalışan personelin performanslarının %15-20 oranında arttığı ve molaya çıkma sürelerinin kısaldığı görülüyor. Buna ek olarak; psikolojik olarak daha rahat çalışan personelin yaptığı işlerde daha başarılı olduğu da dikkat çeken sonuçlar arasında yer alıyor. 

Okullarda, öğrencilerin başarı oranını arttırıyor

California, Washington ve Colorado’da bulunan 3 okulda toplam 21.000 öğrenci üzerinde yapılan testlerde, gün ışığı ile doğal aydınlanan sınıflarda öğrencilerin başarılarının; matematik testlerinde %10-20, okumada ise %18-26 oranlarında arttığı görülüyor. Bununla birlikte öğrencilerin dikkatlerini daha kolay ve daha uzun süreli topladığı ve psikolojik olarak daha rahat oldukları da analizlerin bir diğer önemli çıktıları arasında yer alıyor. 

Satış oranlarında artış gözleniyor 

Perakende satış sektöründe satış oranlarının arttığı gözlemleniyor. ABD’de bir alışveriş merkezinde yapılan analizler sonucu gün ışığı ile doğal aydınlatılan bir mağazada satış oranı, yapay aydınlatma ile aydınlatılan 11 mağazaya göre %28 oranında artış gösteriyor. 

Sanayide ve endüstriyel tesislerde kalite artışı

Endüstride gün ışığı ile doğal aydınlatma sayesinde işçilerin dikkati artıyor, dolayısıyla hata ve kaza oranları düşüyor. Verimliliğin ve üretkenliğin de yükselmesiyle doğru orantılı olarak finansal kazanç yükseliyor. 

Doğa dostu ilk yerli üretim doğal aydınlatma sistemi SUNVIA

Ülkemizin ilk yerli üretimi Sunvia sıfır enerji tüketimiyle gün ışığını mekânlara taşıyor.
Sunvia, ev, ofis, depo, fabrika, alışveriş merkezleri, marketler, spor salonları ve yüzme havuzları gibi mekânların iç aydınlatmasında, doğal ışığın kullanılmasına imkân tanıyan çözümler sunuyor.

Total Lojistik İzmir Deposu, tüm yıl SUNVIA ile aydınlanıyor 

Her adımında verimlilik ve farklılaşma yaklaşımı ile çağı yakalayan, sürdürülebilir çözümlerin hedeflendiği, enerji ve iş gücü verimli sistemlerin kurulduğu Total Lojistik’in İzmir Depo projesi çatılarında Sunvia Gün Işığı Aydınlatma Sistemi uygulandı. Bu sayede gün içinde aydınlatma için elektrik kullanılmayan depo yapısı sıfır enerji ile aydınlanıyor. Gün ışığı bakımından çok zengin olan İzmir’de havanın açık olduğu gün sayısının fazla olması nedeniyle  yıl boyunca başka bir aydınlatmaya gerek duyulmuyor. Pencere kullanmanın mümkün olmadığı depo binasında Sunvia Tube sayesinde ısı yükü de artmıyor. Tüm yıl boyunca  Sunvia Gün Işığı Aydınlatma Sistemlerinin aydınlatma için yeterli olması aydınlatmadan kaynaklı enerji harcamalarında yaklaşık %70’e varan tasarruf sağlıyor. İzmir ili için ortalama güneşlenme süreleri, enerji birim maliyetleri, kullanılan aydınlatma armatürlerinin ömürleri ve değiştirilme süreleri ayrıca klimalardan tasarruf edilen soğutma yükleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda yatırım geri dönüş süresi  3-5 yıl olarak ortaya çıkıyor.

Adana Aski Atatürk Spor Salonu, SUNVIA ile aydınlatılıyor

Form Şirketler Grubu’nun imalat ayağını oluşturan Form Endüstri Tesisleri San. A.Ş,  İzmir Pancar’daki tesislerinde ürettiği Sunvia gün ışığı aydınlatma sistemleri, Adana ASKİ Atatürk Spor Salonu’nun sıfır enerji ile aydınlatılmasını sağlıyor.

Adana Büyük Şehir Belediyesi tarafından inşa edilen ve Türkiye’nin ilk LEED Gold sertifikasına sahip, enerji ve çevre dostu ASKİ Atatürk Spor Salonu’nun aydınlatılmasında, 28 adet SunviaTube (SUNVIA SVT-550) ürünü kullanıldı. Çatıya yerleştirilen Sunvia üniteler’in sıfır enerji ile güneşten ürettiği ışık, 3m’lik reflektif kanallar ile salon içinde kullanıldı. Bu şekilde, saatte 11,200 W gücünde aydınlatma sağlandı. 

FIBA standartlarına uygun 2 bin 500 seyirci kapasiteye sahip olan spor salonu, 5.7 dönüm arsa üzerinde 10 bin metrekare kapalı alana sahip olarak, 18.5 milyonluk bir yatırımla Adana ve Türk sporuna kazandırıldı.



Yorum yaz...

Teşekkür ederiz. Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır.
Üzgünüm. Yorumunuz gönderilemedi. Lütfen tekrar deneyin.
  • (Yayınlanmayacak)