EkoYapı Dergisi - Ekolojik Yapılar ve Yerleşim Dergisi

BEP-TR Yürürlükte...

"Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği" İle İlgili Güncel Gelişmeler

AB Bina Enerji Performansı Direktifi (EPBD) uyarınca “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği”, 7 Aralık 2010 Tarihli ve 27778 Sayılı Resmî Gazete’ de yayımlandı. Binalara enerji kimlik verilmesinde kullanılacak ulusal hesaplama yöntemi olan BEP-TR projesinde görev alan Net Enerji ekibinin yöneticisi Prof. Dr. Zerrin Yılmaz’dan konu ile ilgili gelişmeler hakkında bilgi aldık.


“Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” ve bu yönetmeliğin eki olan “Bina Enerji Performansı Hesaplama Metodu, BEP-TR” ile ilgili son gelişmeler nelerdir?

AB yasaları uyum sürecinde, TC Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından, “AB Bina Enerji Performansı Direktifi (EPBD)” uyarınca “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” 05.12.2008 tarihinde yayınlandı. Bu yönetmeliğin öngördüğü “binalara enerji kimlik verilmesinde kullanılacak ulusal hesaplama yöntemi, BEP-TR” Kasım 2009 tarihinde tamamlanarak, 2009 yılı Aralık ayı başında bakanlığa rapor şeklinde sunuldu. Daha sonra bakanlığın 19.12.2009 tarihinde organize ettiği toplantıda da tanıtımı yapıldı. Yöntem bu haliyle 7 Aralık 2010 Tarihli ve 27778 Sayılı Resmî Gazete’ de yayımlandı ve böylece metodoloji ekibinin görevini tamamladığı resmileşti.

EPBD ile uyumlu olarak Türkiye şartları için geliştirilen bu yöntemin, binalara enerji kimlik belgesi (EKB) vermek üzere kullanılması ise bakanlığın web sayfasında yer alacak BEP-TR yazılımı aracılığı ile gerçekleştirilebilecek. BEP-TR yazılımı ile ilgili çalışmalar, Ekim 2009 ayı başında başladı ve EVD şirketi tarafından hesaplamaları doğru yapabilen test yazılımı Ocak 2010 tarihinde kullanıma sunuldu. Türkiye’de ilk kez Enerji Kimlik Belgesi alan iki binanın, “Bayındırlık ve İskan Bakanlığı” ve “Başbakanlık” binalarının kimlik belgeleri de bu test yazılımı aracılığı ile Temmuz 2010’da verildi. Bakanlığın web sayfasında EKB uzmanlarının kullanarak kimlik belgesi üretebilecekleri yazılımın ara yüz çalışmaları ise hala devam ediyor.

BEP-TR nasıl geliştirildi ve binalarda enerji performansının göstergeleri olarak neleri göz önünde bulunduruldu?

“Türkiye için bina enerji performansı ulusal hesaplama yöntemi (BEP-TR)”, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ve EVD Şirketinin eşgüdümünde; “Net Enerji” ekibinin yöneticisi olarak ben, “Aydınlatma” ekibinin yöneticisi olarak Doç. Dr. Alpin Yener ve “Mekanik Sistem Modülü”nde İTÜ Makine Fakültesi’nden birçok mekanik sistem uzmanı ve bu uzmanların yanı sıra Doç. Dr. Lütfullah Kuddusi olmak üzere, çoğunluğu İTÜ’de öğretim üyesi ve yardımcısı olan yirmiyi aşkın bilim insanı tarafından, binanın enerji tüketimine etki eden tüm parametrelerin, binaların enerji verimliliğine etkisini değerlendirmek ve enerji performans sınıfını belirlemek için geliştirildi.

Bu hesaplama yöntemi, bina enerji performansını değerlendirirken;

-Binaların ısıtılması ve soğutulması için binanın ihtiyacı olan net enerji miktarının hesaplanmasını,

-Net enerjiyi karşılayacak kurulu sistemlerden olan kayıpları ve sistem verimlerini de göz önüne alarak binanın toplam ısıtma-soğutma enerji tüketiminin belirlenmesini,

-Havalandırma enerjisi tüketiminin belirlenmesini,

-Binalarda günışığı etkileri göz önüne alınarak, günışığından yararlanılmayan süre ve günışığının etkili olmadığı alanlar için aydınlatma enerji ihtiyacının ve tüketiminin hesaplanmasını,

-Sıhhi sıcak su için gerekli enerji tüketiminin hesaplanmasını kapsıyor.

BEP-TR için esas alınan yöntem basit saatlik hesaplama yöntemi. Bu yöntemin BEP-TR de esas alınmak üzere seçilmesinin nedeni, tam dinamik saatlik yöntemlere göre basit bir algoritma izlemesi ve ısıtma/soğutma mevsimlerinin ayrıca belirlenmesini gerektirmemesi ve geçiş mevsimlerinde de net enerji miktarının hesaplanmasını olanaklı kılmasıdır. Dolayısı ile BEP-TR, bina enerji performansına etki eden tüm parametreleri belirli bir yaklaşıklıkla hesaba katabilirken, EKB uzmanları tarafından da daha rahat kullanılabilmesi hedeflendi.

BEP-TR Yeşil Bina Tasarımı ve Sertifikasyonu için ne anlama geliyor?

Bu metot binaların enerji sınıfını belirlerken yönetmeliğin öngördüğü gibi ısıtma, soğutma, havalandırma, aydınlatma ve sıcak su için enerji tüketiminin hepsini göz önüne alıyor. Bu da bina enerji tüketimlerine etki eden tüm parametrelere dikkat edilmesini gerekli kılıyor. Yani sadece binayı ısıtmak değil, binada soğutma sistemi olmasa dahi, soğutmak için gerekli enerji miktarı da hesaplanacağından, günümüzde yegâne enerji tasarruf aracı olarak algılanan yalıtım tek başına yeterli önlem olmaktan çıkıyor, hatta yalıtımın bazı durumlarda binanın enerji sınıfını kötüleştirici rol oynadığı da görülüyor. Çünkü yalıtım ılıman iklim bölgelerinde dahi ofisler gibi ticari binalarda ve sıcak bölgelerdeki her türlü binada binanın soğumasını engelleyici ters bir durum yaratıyor ve bunun sonucunda da fazla yalıtılmış binanın enerji sınıfı kötü çıkabiliyor. Ayrıca BEP-TR yönteminde yön, form, cam türü, gölgeleme araçları gibi mimari elemanlarla binanın enerji ihtiyacı azaltılabilirken bu ihtiyacı temin edecek mekanik sistemlerin ve aydınlatma sistemlerinin verimli olması da binanın enerji sınıfına basitleştirilmiş kabuller ile yansıtılıyor. Dolayısı ile BEP-TR yöntemi binalarda enerji verimliği konusunda günümüzdeki yanlış uygulamaları zaman içerisinde ortadan kaldıracak, gerçek anlamda enerji verimli binalar yapmaya olanak sağlayacak bir yapıya sahip olması ülkemizde çok önemli bir gelişme olarak kabul edilebilir. Ayrıca bina enerji verimliliğini etkileyen tüm parametrelerin hesaba katılmış olması nedeniyle ilgili disiplinlerin ortak karar vermelerini zorlayıcı ve dolayısı ile birlikte çalışma alışkanlığını teşvik edici olacaktır. Bu da yeşil bina tasarımında ülkemiz için önemli bir katkıdır diye düşünüyorum.

Yeşil bina sertifikasyonuna gelince; BEP-TR binaları standart koşullarda karşılaştırarak, basit bir yöntemle enerji tüketimini hesaplıyor. Yeşil bina sertifikasyonu için ise, binanın yaşam dönemi boyunca mümkün olduğunca gerçeğe yakın enerji tüketimi ve sera gazı azatlımı oranlarının gösterilmesi gerektiğinden bu sertifikasyon için mutlaka detaylı ve dinamik enerji modellemesinin yapılmasının zorunlu olduğunu düşünüyorum. Aksi durum binayı, göstermelik bir sertifika almaktan öteye götüremeyecektir. Hatta günümüzde giderek yaygınlaşan yeşil bina sertifikasyonlarında kullanılan basit ara yüzlü simülasyon araçları bile bu alan için yetersizdir ve bu nedenle yıllar içerisinde bu binalarda tahminlerin ötesinde sorunlar yaşanacaktır. Sonuç olarak BEP-TR, ısıl zonları açısından karmaşık olmayan basit konut binaları için kullanılabilir ama diğer binalar için kullanılması gerçek anlamda yeşil bina sertifikasyonu hedefine uygun değildir diyebiliriz.


Yorum yaz...

Teşekkür ederiz. Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır.
Üzgünüm. Yorumunuz gönderilemedi. Lütfen tekrar deneyin.
  • (Yayınlanmayacak)