New York’ta Kentsel Tasarım Sahneyi Sessizce Terk Ediyor

Geçtiğimiz günlerde okuduğum bir haber beni oldukça şaşırttı. New York gibi bir şehirde kentsel tasarımın sesi kolay kolay kısılmaz sanırsınız. Ancak 2026’ya girerken, New York City Department of City Planning bünyesinde yıllardır kentin mekânsal kalitesine yön veren Urban Design Division’ın sessizce dağıtılması, bu ezberi bozmuş durumda. 

Urban Design Division, yalnızca estetik kaygılarla çalışan bir vitrin birimi değildi. Sokak ölçeğinden büyük kentsel projelere, kamusal alanlardan mahalle kimliğine kadar New York’un karmaşık dokusuna mekânsal bir akıl katıyordu. Şimdi bu uzmanlık, farklı birimlere dağıtılıyor; tasarımcılar sistemin içine “entegre” ediliyor. Kâğıt üzerinde kulağa mantıklı gelen bu model, pratikte tasarımın kolektif ve eleştirel gücünü seyreltiyor mu sorusu ise hâlâ havada. Eleştirilerin ortak noktası net: Kentsel tasarım bir destek hizmeti değil, bir vizyon meselesi. Özellikle konut krizi, yoğunluk baskısı ve iklim kaynaklı dönüşümlerle boğuşan bir şehirde, planlamanın yalnızca metrekare ve sayı üzerinden ilerlemesi ciddi bir risk. Tasarımın, politika üretiminin içinde eriyip görünmez hale gelmesi; şehrin geleceğinin de daha “hesaplı” ama daha ruhsuz kararlarla şekillenmesi anlamına gelebilir.

New York'un Sınavı

Öte yandan şehir yönetimi, bu değişimin tasarımı zayıflatmadığını, aksine planlama süreçlerine daha doğrudan nüfuz etmesini amaçladığını savunuyor. Tasarım artık ayrı bir masa değil, her masada olacak. Ne var ki mimarlık ve şehircilik dünyası bu vaadi temkinli karşılıyor. Çünkü deneyim gösteriyor ki, her yerde olan şey bazen hiçbir yerde gerçekten güçlü olamıyor. New York’un asıl sınavı da burada başlıyor. Kentsel tasarım, kurumsal bir yapıdan ibaret değil; süreklilik, hafıza ve eleştirel duruş gerektiriyor. Urban Design Division’ın dağılması, bir organizasyon şeması değişikliğinden çok daha fazlasını temsil ediyor gibi görünüyor. 

Kaynak: Smart Cities Dive